banner27

banner28

banner26

Van kedisi Küresel Medya Dergisi'ne konu oldu

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) Van Temsilcisi İkram Kali’nin kaleme aldığı 'Van Kedisi' isimli makale Küresel Medya Dergisi'nde yayımlandı.

VAN 05.09.2021, 18:46 05.09.2021, 19:17
Van kedisi Küresel Medya Dergisi'ne konu oldu

KGK'nin süreli yayını Küresel Medya/Global Media Dergisi'nin '35 Gazeteciyi Kaybettik' kapak konulu, 24 Temmuz Basın Bayramı Temmuz-Aralık 2021 dördüncü özel sayısı okurlarıyla buluştu.  

Yurt içinde ve dışında ilgiyle takip edilen dergide, Araştırmacı-Gazeteci ve KGK Van Temsilcisi İkram Kali’nin kaleme aldığı Van kedisi isimli makale de yer aldı. 

Kali makalesinde Van kedisi ile ilgili şu bilgilere yer verdi:

“Türkiye'de kedilerden bahsederken ilk akla gelen Van kedisidir. Van kedisi tarihinin Van bölgesinde 5 bin yıl öncesine dayandığı belirtilmektedir. Van’da bulunmaları nedeniyle bu ırka ait kediler orijinal olarak Van kedisi adını almıştır. Van kedisi, dünya üzerinde melezleşmeyen, saflığını koruyabilmiş canlıların başında gelir. Bu özelliği onu hem kedi dünyasının hem de diğer canlıların yıldızı haline getirmiştir. Vanlılar tarafından kediye  'Pişik', van kedisine göz renklerinin farklı olmasından dolayı 'Tek-Göz' denilmektedir. Van halk kültüründe yer alan Van kedisi bir süs kedisinin yanı sıra, bir dost ve aile bireyi gibi değer görmektedir.” dedi 

"VAN KEDİSİ FARKLI ÜLKELERE HEDİYE EDİLDİ" 

Van kedisinin ülke genelinde ve farklı ülkelerde yaygınlaşmasına değinen Kali, “Vanlılar tarafından evlerde özenle beslenen Van Kedisi yıllar boyunca Türkiye’nin farklı şehirlerine ve yurt dışına hediye götürülmesi, kenti ziyaret eden üst düzey yetkililere, sanatçılara ve diğer özel misafirlere hediye edilmesi sayesinde ülke genelinde ve yurt dışında oldukça yayılmıştır. Van Kedisi, yerlisi olduğu Türkiye’nin yanı sıra, 1950’li yıllarda iki İngiliz fotoğrafçı tarafından Avrupa'ya 1970 yılından sonra da Amerika’ya götürülerek tüm dünyada da oldukça nadir olan bir hayvan olarak ilgi görmüştür. Çeşitli Avrupa ülkelerinde Van kedisi sahipleri tarafından dernekler kurulmuştur.” ifadelerine yer verdi. 

“VAN’DAN SONRA EN FAZLA VAN KEDİSİ ANKARA VE İSTANBUL’DA” 

Van Valiliği Basın Müşavirliği görevini icra ettiği dönemde 1990’da yaptığı bir çalışmayı aktaran Kali, “Valimizin izni ve desteğiyle girişim başlattım. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Prof. Dr. Ataman Güre ve TRT iş birliğiyle 1990’lı yıllarda Türkiye genelinde bulunan Van kedileri sayısı üzerine ilk çalışma gerçekleştirdik. O zaman bilgisayar, cep telefonu, sosyal medya yoktu. TRT Gün Başlıyor Program yapımcısı Seyhan Levent’i arayarak destek istedik. Seyhan Hanım ve program sunucusu Mehpare Çelik’in katkılarıyla bir hafta süresince televizyon ekranından sözlü ve alt yazıyla 'Van kedisi olanlar Van Valiliği Basın Müşavirliği’ni telefonla arasın' çağrısı yapıldı. Türkiye’nin birçok ilinden arayan Van kedisi sahibi insanlar Van kedisi beslediklerini bildirdi. Kimileri de kedileri için çöpçatanlık desteği isterken kimleri kedi alma ve verme talebinde bulundu. Araştırmada Van’dan sonra en fazla Van kedisinin Ankara ve İstanbul’da olduğunu öğrenme imkânımız oldu.” dedi. 

“KEDİ ARAŞTIRMA MERKEZİ KURULDU” 

Van’da yürütülen bilimsel çalışmalara değinen Kali “1992 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesinde Van Kedisi Araştırma Merkezi kuruldu. Merkezde yetiştirilen kedilerin yanında Van dışındaki aileler tarafından beslenen kedilerin tedavisi, bakımı ve takibi yapılmaktadır. Merkezdeki Van Kedi Villasında neslin sürekliliğinin sağlanması ve korunması çalışmaları yürütülmektedir.” ifadelerine yer verdi. 

“VAN KEDİSİ OSMANLI SARAYI'NDA BULUNDU” 

Osmanlı Sarayı hatıratlarında geçen, Van kedisi bilgilerine değinen Kali şunları söyledi: “Sultan II. Abdülhamid’in hayvan sevgisi ve merakı onunla ilgili hemen her eserde değinilen bir konudur. Daha çok kızları Ayşe ve Şadiye Sultanların hatıratlarına dayanan Padişahın ’Pamuk’ ve ‘Ağa Efendi’ isimli kedileri olduğu da kaynaklarda yer almaktadır. Yıldız Sarayı’nda Kuşluk-I Hümâyûn Teşkilatı 1881 tarihli Şale Kasr-ı Hümâyûnu Kuşluğu’nda 25, Zincirlikuyu Kasrı Kuşluğu’unda 2, Malta Kasr-ı Hümâyûnu Kuşluğu’unda ise 4 van kedisi bulunduğu kayıtlarda yer almaktadır. Saray kayıtlarında Ankara kedisi olduğu iddia edilen kedi ismiyle tek bir kedinin envanterde yer almaması ise dikkat çekici ve incelemeye değerdir. Sultan II. Abdülhamit Van kedisi sevgisini Yıldız Sarayı’nda ‘Pamuk’ adında Van kedisi besleyerek gidermekteydi. Sultan Abdülhamit tahttan indirilip 1909’da Selanik’e sürgüne gönderildiğinde uzun tüylü beyaz renkli ‘Pamuk’ isimli Van kedisini de beraberinde götürerek bir süre kaldığı Alatini Köşkü’nde yanından ayırmamıştır. Padişah Selanik’ten sürgünden dönüşünde Van kedisini İstanbul’a beraberinde geri getirmiştir. Abdülhamit kendisine tahsis edilen Beylerbeyi Sarayı’nda Van kedisini yanında sürekli bulundurmuş. Yaşlanan van kedisi ‘Pamuk’ padişahtan bir yıl evvel 1917’de ölmüştür.” 

“ANKARA KEDİSİ, VAN KEDİSİ VARYASYONU” 

Bugün Ankara kedisi olarak bilinen kedi türünün aslında saf Van kedisinin varyasyonu olduğunu ileri süren İkram Kali, “Van kedisi ile alakalı çok sayıda bilimsel kaynak bulunmasına karşın Ankara kedisi olduğu ileri sürülen kedi ile ilgili Osmanlı, Cumhuriyet dönemine ait literatürlerde bildiğimiz kadarıyla yeterli ve geçerli bir kanıt bulunmamaktadır. Cumhuriyet sonrası Başkent ilan edilmesinin ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte hızla gelişerek önem kazanan Ankara yerel olarak Angora denilen Ankara keçisi ve tavşanı ile ünlüdür. Ankara Atatürk Orman Çiftliği’nde ve farklı yerlerde hayvanları çok sevdiği bilinen Atatürk’ün Anakara ve hayvanlarla fotoğrafları olmasına karşın Ankara kedisi olduğu iddia edilen kediyle tek bir kare fotoğrafı bulunmaması önemli ayrıntıdır. Ankara kedisi olmuş olsaydı Atatürk’ün kedilerle fotoğrafı, anısı belgelerde yer almış olacaktı. Çeşitli tarihlerde Van’ı ziyaret eden devlet adamlarına, üst düzey bürokratlara Van kedisi hediye edilmiş ve halende edilmektedir. Osmanlı’dan günümüze Van’da görev yapan kamu görevlileri ile Ankara’ya yerleşen Vanlılar beraberinde götürdükleri Van kedilerinin sayılarının zaman içinde Ankara ve çevresinde yaygınlaşması soncu böyle bir durum gelişmiştir. Bazı araştırmacıların ilk kez Ankara’da gördükleri Van kedisini Ankara olarak kayda geçirmişlerdir. Gerçek budur. Nitekim İngiltere'de, Anadolu'dan götürülen kediler önceleri Ankara kedisi olarak tanınmış ve oldukça fazla önemsenmiştir. Ancak 1950’lerin ortasında, Miss Laura Lushington ve Miss Sonya Halliday adında iki kadının, Van’dan alıp İngiltere'ye götürdükleri kedi yavruları, Türk kedilerine ilişkin algıların değişmesine neden olmuştur. Çünkü Governing Counsil of Cat Fancy adlı kuruluş bu kedilerin farklı bir ırk olduğunu tescil ederek tanımıştır. Bu tarihten sonra, bu kedilerin adlandırmasında, orijinlerini ve kimliklerini belirtmek amacıyla ‘Van’ ön adı kullanılarak adlarının Turkish Van Cats olmasına karar verilmiştir. Bu gelişmeden sonra Wold Cat Federation (1969) ve dünyadaki diğer kedi federasyonları bu kedileri, tüm fenotipik özelliklerini tanımlayacak şekilde, Turkish Van Cats olarak tanımıştır. Kayseri ilimizde de benzer durum var. Kayseri’de Doğal Hayatı Koruma Derneği öncülüğünde Van Kedisi Koruma Derneği (VKKD) kurulmuştur Dernek Başkanı Nuh Mehmet Yakuter, saf ırk Van kedilerini Kayseri’de üretmeyi başardıklarını, bu kedilerin Türkiye'de ve dünyada eşi olmadığını söylemiştir.” şeklinde konuştu. 

Kaynak: İHA
banner33
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31