banner27

banner28

banner26

23.11.2021, 12:39

Şehirlerin Dili – 6 – Yönetim binaları ve iletişim

Mimari yapılar bizlerle her zaman sözsüz iletişim kurmaktadır. Mekânların fiziksel özellikleri insanların onlarla olan iletişimlerini etkilemektedir. Mekânların büyüklükleri, biçimleri, kokuları, renkleri ve aydınlatmaları gibi hususlar bireye önemli mesajlar vermektedir. Bu anlamda her yerin ve her mekânın kendine özgü bir iletişim tarzı bulunmaktadır. Mekânlar duyu organlarına ve bedene göre şekil bulmaktadırlar. Beş duyu organı ile algılanan mekânlar, insanlarla etkileşim ve iletişim içindedir.

İnsan bir mekâna girdiği zaman bütün benliği ile mekânın fiziksel yapısıyla etkileşime girmektedir. Kimi zaman girdiği yerde ruhu daralmakta, kimi zaman ferahlamaktadır. Yerine göre kişi, bazen olduğu yeri sevmekte bazen de sevememektedir. Bazı yerler korkunç gelirken bazı yerler ise güven vermektedir. Bazı yerlerde baskı hissederken insan, bazı yerlerde baskın hisseder kendisini. Örneklendirmek gerekirse camilerin bol ışıklı ve aydınlık olması bireyi ferahlatırken, özellikle orta çağ kiliseleri ise aydınlığın az olması nedeniyle kasvetlidir. Kiliselere giren bir kişinin ruhunun daralması ondandır. Aynı zamanda dönemin toplum üzerindeki baskısını anlatmak açısından da kiliselerin bu skolastik anlayışa hizmet edecek şekilde bina edildikleri söylenebilir. Meyhanelerin loş ışıklı olması kasvetli ruh halini beraberinde getirir. Yeşillikli, manzaralı ve aydınlık bir yerde ise insan mutlu olmakta ve oradan ayrılmak istememektedir.

Sözsüz iletişimi mimari yapılar açısından değerlendirmek, konuyu daha anlaşılır kılmak noktasında fayda sağlayacaktır. Bu minvalde Doğan Cüceloğlu Hoca, ‘Yeniden İnsan İnsana’ adlı eserinde, yasa yapıcı ve yönetim kurumlarının binaları, görkemli ve büyük yapılardan oluşmakta olduğunu vurgular. Buralar saygı ve korku duygularını öne çıktığı yapılardır. İnsanlar bu gibi kurumlara gittikleri zaman, ortamdan kaynaklı olarak kendilerini rahat hissetmezler. Çünkü yapının fiziksel özellikleri, kişiye baskı yapan ve otoriter olmayı beraberinde getirmektedir.

Söylenenlere anti parantez açarak, buraya bir şerh düşelim. Osmanlı’da kuruluş ve yükselme dönemlerinde yönetim yerlerinin mütevazı olduğu görülmektedir. En bariz örneği ise Topkapı Sarayı’dır. Buna mukabil bu dönem sultanları ise görkemlidir. Ancak Osmanlı’nın gerileme dönemi yönetim yerleri ise ihtişamlıdır. Bu dönem sultanlarının çoğunluğu ihtişamlı değildir. Burada mekânlardan öte insanların vakarı ve görkemi önem arz etmektedir. Elbisesinde onlarca yaması olan Hz. Ömer’in adını duyan Bizans’ın komutanlarının tir tir titrediklerini de not düşelim.

Bu görkemli yapıların İçerisinde kullanılan renklerin sıcak olmasından ziyade soğuk renkler olduğu görülür. Kahverengi tonlarda ahşap desenlerin yoğunlukla kullanıldığı bu yerler sıkıcı ve boğucu olmaktadır. Çünkü kahverengi gibi koyu renkler insanlara Çok uzun durma buralarda” demek ister gibidir. Koyu renklerin mekânlarda kullanılması ağırlık ciddiyet olarak yorumlanmasının yanında aynı zamanda kasveti de içinde barındırdığı düşünülmelidir.  Zaten “Ziyaretin makbul olanı kısa olanıdır.” yazıları ile de kör göze parmak misali ziyaretçilere hatırlatma yapıldığı da olmaktadır.

Devlet kurumlarına girildiği andan itibaren verilen ilk mesaj: “Ey vatandaş sen artık evinde ya da köyünde değilsin. O halde ona göre davran” şeklinde verilmektedir. Vatandaşların büyük ve karmaşık yapılar içerisinde kafalarının karmaşıklaşması yoluyla devlet işlerinin çetrefilli olduğu ve bir kişinin kendi başına işlerin içinden çıkamayacağı inancı pekiştirilir. Ve insan resmi kurumlara karşı çaresizlik içerisinde kalmaktadır. Yönlendirme ve danışmanlık hizmetleri konulsa dahi bunların yeterli olmadığını belirtmek yerinde olacaktır.

Resmi kurumlarda mekânın soğuk ve iticiliğinin yanı sıra resmi görevlilerin de mekânla uyuşan iletişim tarzları da bu kanıyı pekiştirmektedir. Asık yüzlü, çatık kaşlı ve sert sözlü devlet görevlileri gelen giden vatandaşı azarlayarak mimariye uygun davranışlar ortaya koydukları görülmektedir. Bu durumlarda devletin gücü ve kudreti karşısında aciz kalan vatandaş, boynunu bükerek itaat etmek durumunda kalmaktadır.

Oysaki halkla ilişkiler açısından resmi kurumların iletişim ve etkileşimi kolay kılan yapılar olması önemlidir. Kapıdan içeriye girildiği andan itibaren bireye hizmet etme anlayışıyla hareket eden görevliler ve mimari tasarımla karşılaşmak her yurttaşın hakkıdır. Bu yaklaşım Osman Bey’in kayın babası, gönül ve ilim ehli Şeyh Edebali’nin yaklaşımıdır. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” tavsiyesinin can bulmuş halidir.

Yorumlar (1)
Cesim Coban 1 hafta önce
Kaleminin mürekkebine bereket üstadım...
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7