banner27

banner28

banner26

Prof. Dr. İrvan: "29'uncu maddeye gösterilen tepkiler dikkate alınmalı"

İletişim Bilimci Prof. Dr. Süleyman İrvan, Dezenformasyonla Mücadele Yasası'nın olumlu ve olumsuz yönlerini değerlendirdi.

RÖPORTAJ 14.10.2022, 00:44
Prof. Dr. İrvan: "29'uncu maddeye gösterilen tepkiler dikkate alınmalı"

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, TBMM'de kabul edilen Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ya da yaygın kullanılan adıyla; 'Sosyal Medya Yasası', 'Dezenformasyonla Mücadele Yasası' ya da 'Sansür Yasası'nı değerlendirdi.

Söz konusu yasanın olumlu ve olumsuz yönleri bulunduğunu belirten İrvan, meclisin yapılan eleştirileri ve önerileri de dikkate alarak daha demokratik bir medya yasası yapabileceğini söyledi.

"İNTERNET GAZETECİLİĞİNİN YASAL ÇERÇEVEYE KAVUŞMASI ÖNEMLİ"

Söz konusu yasa ile birlikte, internet gazeteciliğinin yasal çerçeveye kavuşturulduğunu ve bu durumu olumlu bulduğunu belirten İrvan, "Bu yasa teklifinin ilk 18 maddesi, 5187 sayılı Basın Kanunu’nda değişiklikler öngörüyor ve internet medyasını basın kanunu kapsamına alıyor. Bunu olumlu karşılıyorum. Türkiye'de internet gazeteciliği 1995 yılında başladı. 1995 yılından bugüne kadar geçen 27 yılda internet medyası gelişti, hatta neredeyse geleneksel medyanın yerini aldı. Ama buna rağmen hala tanımlanmış, çerçevesi çizilmiş değildi. İnternet medyasında çalışan gazeteciler gazeteci kabul edilmiyor, gazetecilerin sahip olduğu bazı haklardan yararlanamıyordu. İnternet medyasında çalışan gazeteciler basın kartı alamıyordu. Bu sorunun çözümlenebilmesi için geçmişte bazı çabalar gösterilmişti, hatta 2012 yılında bir internet medyası yasa tasarısı da hazırlanmış ama bir mesafe alınamamıştı. Bu teklif ile internet medyasında çalışan gazeteciler yasal olarak da gazeteci olarak kabul edilecekler. Bu iyi.” dedi. 

"BASIN KARTLARI KOMİSYONUNDA MESLEK ÖRGÜTLERİ AĞIRLIKTA OLMALI"

Basın kartlarının dağıtımı için öngörülen Basın Kartları Komisyonu’nun yapısında Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığına geniş yetkiler tanındığını kaydeden İrvan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Meclis Komisyonlarındaki görüşmeler sırasında Basın Kartları Komisyonu’nun üye sayısı 19’a yükseltildi, ancak bu üyelerin 11’i İletişim Başkanlığı tarafından belirleniyor. Oysa bu komisyonda gazeteci meslek örgütleri ağırlıkta olmalı ve İletişim Başkanlığı organizasyon işini üstlenmeli. Kimin basın kartı alabileceği kararını İletişim Başkanlığı vermemeli. Demokratik ülkelerde basın kartları basın meslek örgütleri tarafından veriliyor. Ancak Türkiye’de bu yükün altından kalkabilecek bütçeye ve altyapıya sahip bir meslek örgütü yok. Bence basın kartlarının basım ve dağıtımının İletişim Başkanlığı tarafından üstlenilmesinin bir sakıncası yok. Yeter ki kimlerin kart alabileceğine ve kimlere kart verilmeyeceğine gazeteci meslek örgütleri karar verebilsin.” dedi.

"İNTERNET HABER SİTELERİNE BAZI YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLİYOR"

İrvan, haber sitelerinin künye bilgilerini vermelerinin olumlu olduğunu, ayrıca bu sitelerde yayımlanan haberlerin ilk kez yayımlandığı tarih ile güncelleme yapılmışsa güncelleme tarihlerinin de haberin üzerinde verilmesinin yerinde bir karar olduğunu söyledi. İrvan, “Öyle haber siteleri var ki ne sahibi belli ne iletişim bilgileri var. Bunların bazı kurallara bağlanmasına karşı çıkmak doğru değil." dedi.

"CEVAP VE DÜZELTME HAKKI SORUNLARA NEDEN OLABİLİR"

Yasa teklifinin 7. Maddesinin, internet haber sitelerinde uygulanacak cevap ve düzeltme prosedürünü tanımladığını ancak uygulamada bazı sorunlar çıkabileceğini belirten Prof. Dr. Süleyman İrvan şunları söyledi:

“Yasa teklifi kabul edilip uygulamaya konduğunda bazı haber sitelerinin ana sayfaları cevap ve düzeltme metinleriyle dolabilir. Neden? Çünkü 5187 sayılı yasanın 14. maddesine yapılan ekte şöyle deniyor: ‘İnternet haber sitelerinde ise zarar gören kişinin düzeltme ve cevap yazısının; sorumlu müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlanmak suretiyle, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.’ Düzenlemenin olumlu tarafı, cevap ve düzeltme metinlerinin ana sayfada sadece 24 saat kalacak olmasıdır. Aksi takdirde bazı haber sitelerinin ana sayfaları cevap ve düzeltme metinleriyle dolu olabilirdi.”

"İNTERNET SİTELERİ RESMİ İLAN ALABİLECEK"

Yasa teklifinin 19, 20, 21, 22 ve 23. Maddelerinin Basın İlan Kurumu Kanunu’nda değişiklikler öngördüğünü belirten Prof. Dr. Süleyman İrvan, bu değişikliklerle haber sitelerinin de resmi ilan ve reklam alabilir hale geleceğini söyledi. Bu durumu olumlu bulduğunu dile getiren İrvan, “Sorun şudur: Türkiye’de resmi ilân ve reklam pastası bellidir. Basın İlan Kurumu genel Müdürü Cavit Erkılınç’ın 29 Eylül 2022 tarihinde İstanbul’da düzenlenen bir toplantıda yaptığı açıklamaya göre, mevcut durumda 953 gazete resmi ilan ve reklam alabilmektedir. Şimdi bu rakama haber siteleri de eklenecektir. 2021 yılında Emre Kızılkaya ve ekibi tarafından yapılıp Journo'da yayımlanan bir araştırma haberine göre Türkiye’de 6 bin 500’den fazla haber sitesi bulunmaktadır. Eğer resmi ilan ve reklam pastası aynı kalacaksa her bir haber mecrasında düşecek pay da doğal olarak azalacaktır. Bu durumun basılı gazeteler aleyhine işleyeceğini ve birçok yerel gazetenin kapanmasına yol açacağını öngörüyorum.” diye konuştu.

"29'UNCU MADDE GERİ ÇEKİLMELİ"

Yasa teklifinin en sorunlu maddesinin 29. madde olduğunu belirten Prof. Dr. Süleyman İrvan, "Bu madde, yanıltıcı bilgiyi yayma suçu olarak yeni bir suç tanımlıyor. Maddenin tam hali şöyle: 'Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle; ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.' Her ne kadar suç objektif kriterlere bağlanmış gibi görünse de uygulamada ciddi sorunlara yol açacağını, bu maddeye karşı gösterilen tepkilerin dikkate alınması gerektiğini ve maddenin geri çekilmesinin daha doğru olduğunu düşünüyorum.” ifadeleriini kullandı.

Kaynak: Birlik Haber Ajansı
banner33
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4