banner27

banner28

banner26

Doğu Anadolu Gözlemevi'ne kurulacak ayna Erzurum'a ulaştı

Türkiye'nin 2023 vizyon projeleri arasında yer alan Doğu Anadolu Gözlemevi'ne (DAG) kurulacak olan aynayı taşıyan uçak Erzurum'a iniş yaptı.

ERZURUM 27.11.2021, 22:11 28.11.2021, 15:41
banner24

Rusya'nın başkenti Moskova'dan havalanan kargo uçağı, özel önemler ve ekip eşliğinde güvenli bir şekilde Erzurum Havalimanı'na indi. Yarın TIR'a yüklenecek DAG aynası, saatte 10 kilometre hızla yaklaşık 5 saat sürecek olan  hassas yolculuğun ardından gözlemevinin bulunduğu Konaklı Dağı bölgesine ulaştırılacak.

Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı, aynayı taşıyan uçak önünde yaptığı açıklamada, 2023 vizyon projesinin zor şartlara rağmen başarılı bir şekilde yürütüldüğünü söyledi.

"DAG YERLEŞKEMİZİN YOLUNU ISLAH ETTİK"

Gözlemevinin daha önce teleskobunun geldiğini anımsatan Çomaklı, şöyle konuştu:

"Doğu Anadolu Gözlemevi'nin en önemli parçası Moskova'dan geldi. DAG'ın kurulum süreci, pandemi koşulları başta olmak üzere coğrafik ve atmosferik çalışma şartlarına rağmen, Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından başarıyla yürütülüyor. Rusya’da bulunan teleskobun 4 metre çaplı aynasının optik testleri DAG teknik ekibinin katılımıyla Moskova’da yapıldı ve testlerden başarıyla geçti. 3 ay gibi kısa bir sürede DAG yerleşkemizin yolunu ıslah ettik ve Erzurum’a uçakla gelen aynamız inşallah yarın kara yoluyla DAG yerleşkesine taşıyacağız."

Türkiye’nin en büyük teleskop aynasını kara yoluyla taşımak için yollarda gerekli hazırlıkları tamamladıklarını belirten Çomaklı, Türkiye'nin iddiasını ortaya koyduğu her alana katkı sağlayabilecek böylesine önemli bir projenin sonuna doğru ilerliyor olmaktan büyük bir heyecan duyduklarını dile getirdi.

Hem yerli hem de yabancı teknik ekip ve işçilerin özverili çalışmalarıyla DAG teleskop kurulumunun yaklaşık yüzde 90’nın tamamlandığını aktaran Çomaklı, "Bu sürecin sorunsuz ilerlemesinde pandeminin yayılımını önlemek amacıyla DAG yerleşkesinde alınan özel önlemler sayesinde koronavirüs vakasının hiç yaşanmaması da etkili oldu. Yerleşkenin yapımı, Erzurum’daki hava şartlarına rağmen hala devam ediyor. Kurulum sürecinin her aşamasında olduğu gibi tamamlandığında da mekanik, elektrik-elektronik, titreşim, optik ve yazılım testleri yapılacak olup 2022 yılı sonunda belki inşallah üçüncü çeyreğinde ışığın alınmasını hedefliyoruz." diye konuştu.

 "DUA EDELİM SABAHA KADAR BİR ŞEY OLMASIN"  

Uçağın geldiği sırada duygulu anlar yaşadığını anlatan Çomaklı, şunları kaydetti:

"Duygulanmamak elde değil. Bir Erzurumlu olarak önemli bir projenin Erzurum’da gerçekleşmesi bizi mutlu etti. Ülkemizin 2023 vizyon projelerinden en önemlisinin üniversitemizce yürütülmesi benim de rektörlük dönemime denk gelmesi ayrıca mutlu etti. Cahit hocayla 8 yıldır buna çok emek verdik. Ayna bunun aslında son halkasıydı ve en hassas parça. Onun başına bir şey gelse bizi 4-5 yıl geri atacak. Sağ salim getirdik çok zorluklar çektik. Havaalanına indi bu bizi mutlu etti. Bu projenin şu an ki maliyeti 1 milyar 100 milyon Türk Lirası. Bu Türkiye’nin büyük ve güçlü bir ülke olduğunu gösteriyor. Dua edelim sabaha kadar bir şey olmasın."

Üniversitenin Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) Müdürü ve DAG Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Cahit Yeşilyaprak da aynanın teknik özellikleri hakkında bilgi vererek, şunları anlattı:

"4 metre çapında özellikle kırmızı ötesi gözlemlere duyarlı şekilde kaplanmak üzere Rusya’ya göndirilmişti. Hassas bir durum ve üzerine 1 mikronluk kalınlıkta bir kaplama yapıldı. O yüzden hassasiyeti oradan geliyor. Yaklaşık 4,7 ton ağırlığında. Esnetilebilir bir özelliğe sahip çünkü aynayı bir şekilde atmosferik koşullara göre ayna yüzeyinde belli deformasyonları bilerek atmosferdeki türbülans etkisini yok edecek şekilde bazı özelliklere sahip. O yüzden dünya üzerinde en hassas, en ince ve en gelişmiş kaplamaya sahip aynadır."

"KIRMIZI ÖTESİ BÖLGEDE GÖZLEM YAPACAK"

Yeşilyaprak, DAG teleskopunun kendi sınıfında en teknolojik teleskopu olduğunu belirterek, bu cihazın, 3 optik özelliği bir arada barındıran 4 metre sınıfındaki tek teleskop olduğunu söyledi.

Bu özellikleri nedeniyle DAG teleskopunun önemli olduğunu vurgulayan Yeşilyaprak, "Erzurum’un atmosferindeki nem onarının düşük olması, yani soğuk olması bize zaten kırmızı ötesi bölgede gözlem yapacak o koşulları sağlayacak temel özellikti. Erzurum’un seçilme sebebi de buydu. Kara yolunda 30 kilometre hızla gidebilecek. Sonrasında dağ yoluna geçtikten sonra saatte 10 kilometre hızında olacak. Tamamen hava koşullarına bağlı ama biz 4-5 saatte bu işi bitirmeyi düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Yeşilyaprak, bu süreçte kendilerine destek olanlara teşekkür etti.

Kaynak: Anadolu Ajansı
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 22 43
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 22 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 19
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 19 36
7. Arsenal 20 35
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 21 29
10. Aston Villa 21 26
11. Leicester City 19 25
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 21 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11