banner27

banner28

banner26

Erzincan’da tarih yok ediliyor

Erzincan’da kaçak kazılar ve bilinçsizlik kültürel mirası yok ediyor.

ERZİNCAN 03.11.2021, 14:56 03.11.2021, 18:14
Erzincan’da tarih yok ediliyor
banner24

Uluslararası Erzincan Tarihi Sempozyumu Bildiri Kitabında; Erzincan’ın Tercan ilçesinde bulunan ve Urartular döneminde inşa edilen Yollarüstü Kalesinin kaçak kazılar ve bilinçsizlik yüzünden yok olduğu belirtilerek, “Kesme taşlardan inşa edilen kalenin kesme taşları yerinden sökülerek köy evlerinin yapımında kullanılmış. Yollarüstü Kaya Mezarının yol çalışmaları kapsamında yok edilmesi, kalenin mimari boyutunun ortaya çıkarılmasına büyük oranda engel olmuştur. Gerekli kurumlara ikazların yapılmasına rağmen duyarlılık gösterilmemesi de ayrıca üzerinde düşünülmesi gereken bir durumdur.” bilgisine yer verildi.Kitapta,

Erzincan ve bölge tarihine ışık tutacak çok sayıda bilimsel araştırma yer aldı.Yayımlanan araştırmalar arasında Tarih Bölümü’nden Doç. Dr. Oktay Özgül, yok edilen kültürel miraslara dikkat çekti.
Doç. Dr. Oktay Özgül’ün “Yok Edilen Tarih; Yollarüstü Kalesi” başlığıyla yayımlanan bilimsel araştırmasında, kaçak kazılar ve bilinçsizliğin kültürel mirası yok ettiği belirtildi.

Özgül, Erzincan’ın Tercan ilçesinde bulunan ve Urartular döneminde inşa edilen Yollarüstü Kalesiyle ilgili şu bilgilere yer verdi:
“Urartular stratejik doğal yollara, tarım için uygun topraklara ve demir, bakır, altın gibi zengin maden yataklarına sahip olan Erzincan bölgesinde hakimiyetlerini kalıcı kılmak için faaliyetlere başlamıştır. Daha önceden var olan kaleleri tamir ederek güçlendiren Urartular, bununla birlikte yeni kaleleri de inşa etmişlerdir. Tercan Ovası’nın batı kısmında Yollarüstü Kalesi de bu faaliyetlerin bir sonucu olarak inşa edilmiştir. Kalede yaptığımız ilk çalışmalarda Urartu merkezi yönetim birimlerinde karşımıza çıkan kaya mezarının varlığı tespit edilmiştir. Ancak kalenin eteklerinden geçirilen yol çalışmalarında iş makineleri tarafından kaya mezarının yok edildiğini üzüntüyle gördük. Erzincan ili, Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeybatısında yer almaktadır. Erzincan, kuzeyde Bayburt, Gümüşhane, Giresun illeri; doğuda Erzurum, güneyde Bingöl ve Tunceli; güneybatıda Elazığ ve Malatya; batıda ise Sivas ili ile sınır komşusudur. Bulunduğu yer itibariyle Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin birbirlerine yaklaştığı konumda yer alan Erzincan, bu konumu sayesinde kendine has coğrafi ve stratejik özelliklere sahip olmuştur. Erzincan, en eski zamanlardan günümüze hem Anadolu’nun iç kesimlerinden güney - kuzey geçiş noktasında, hem de Anadolu yarımadasından Asya’nın içlerine kadar ulaşan doğu-batı yönlü en eski yol güzergahlarının kesişme noktasında yer almaktadır."

“KAÇAK KAZILAR VE BİLİNÇSİZLİK KÜLTÜREL MİRASI YOK EDİYOR”

Urartu kültürüne ışık tutacak kadar değerli küçük büyük buluntuları, çift sistemli sur duvarları, anıtsal mezar odaları ve daha birçok özelliği ile çıkan Altıntepe'nin, Urartu Devleti’nin kuzey bölgesindeki en önemli ve gösterişli yapısı olarak ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Özgül, "Çoğu zaman yerel ulaşım ağları ile Altıntepe’ye bağlanan ve kontrolü sağlanan kalelerde yapmış olduğumuz çalışmalarda, kale yapılarının çoğunun defineciler tarafından tahrip edildiğini ve kültürel mirasın yok edildiğine şahit olduk. Zaten deprem bölgesi olduğu için ayakta kalmakta zorlanan pek çok yapı, kaçak kazıcılar tarafından yok edilerek mimari yapılar iyice tanınmaz hale gelmiştir. Bu duruma iyi bir örnek Yollarüstü Kalesi ve kaya mezarı gösterilebilir. Kale, Erzincan-Erzurum karayolu üzerinde bulunan Kargın (Altunkent) beldesinin 3 kilometre batısında bulunan Yollarüstü köyünün hemen güneyinde yer almaktadır. İşlenmiş kesme taşlardan inşa edilen kalenin kesme taşları yerinden sökülerek köy evlerinin yapımında kullanılmıştır. Kale, Erzincan-Erzurum karayolunu kontrol altında tutabilen bir mevkide yer alır. Erzincan ve çevresinde kültürel mirasın yok edilmesi sadece Yollarüstü Kalesi ile sınırlı kalmamıştır. Urartu Devleti’nin kuzeybatı yayılımındaki son sınırlardan bir tanesi olan Refahiye’de de pek çok arkeolojik merkezde kültürel tahribatın izlerine şahit olmaktayız. 2011 yılında bölgede gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmalarında Refahiye’nin 14 km. kuzeybatısındaki Ortagöze Höyük’te Doğu Anadolu’nun en büyük kaçak kazı alanına rastladık. İş makineleri ile yapıldığı anlaşılan kaçak kazı alanı 17x12 metre boyutlarında ve 10 metre derinliktedir." ifadelerine yer verdi.

"DUYARLILIK GÖSTERİLMİYOR"

Doç. Dr. Oktay Özgül, araştırmasının sonuç kısmında da şu bilgilere yer verdi:
“Tek odalı kaya mezarı geleneğine bağlı olarak inşa edilen Yollarüstü Kaya Mezarının yol çalışmaları kapsamında yok edilmesi, kalenin mimari boyutunun ortaya çıkarılmasına büyük oranda engel olmuştur. Gerekli kurumlara ikazların yapılmasına rağmen duyarlılık gösterilmemesi de ayrıca üzerinde düşünülmesi gereken bir durumdur. Her türlü tahribat ve olumsuz duruma rağmen böylesinde stratejik bir öneme sahip kalede kazı yapılması, Urartu’nun bölgedeki askeri mimarisinin açıklığa kavuşturulmasında son derece önemli olacaktır.”

Kaynak: İHA
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7